María-Paula over Colombiaanse roots, nieuwe dromen en de kracht van berraquera
Ze groeide op in het drukke Bogotá maar droomde er altijd van om ooit in Europa te wonen en vond uiteindelijk haar weg naar Nederland. Voor María-Paula werd de liefde de aanleiding om haar leven naar een ander continent te verplaatsen. Inmiddels woont ze in Zoetermeer, werkt ze aan een bijzonder project waarmee ze Colombiaanse vrouwen ondersteunt en blijft haar geboorteland een onuitputtelijke bron van inspiratie. Want Colombia is voor haar veel meer dan het land waar ze vandaan komt: het is een plek waar je je hart oplaadt.
María-Paula groeide op in Bogotá, de bruisende hoofdstad van Colombia. Haar jeugd speelde zich af in een stad waar het verkeer nooit lijkt stil te staan en de dagen vroeg beginnen. Heel vroeg zelfs.
"Ik stond iedere ochtend om vier uur op, at mijn ontbijt en nam vervolgens de schoolbus. Die rit duurde ongeveer een uur, afhankelijk van het verkeer."
Twaalf jaar lang zat ze op dezelfde katholieke meisjesschool, met grotendeels dezelfde vriendinnen. Haar familie had vaste routines en in het weekend was er ruimte voor sport, familie en vrienden. Toch was haar vrijheid als kind anders dan die van veel Nederlandse kinderen. Zomaar buiten spelen of zelfstandig met vriendinnen afspreken was er niet altijd bij. Als ze naar het winkelcentrum wilde of met vriendinnen in het appartementencomplex afsprak, ging haar nanny vaak mee. Haar ouders vonden het belangrijk dat ze niet alleen buiten het complex kwam.
Het uitzicht op Bogotá vanuit het huis van haar ouders
Haar jeugd was gestructureerd, vol familie en vertrouwde gezichten, maar ook met de dynamiek die zo kenmerkend is voor een grote Latijns-Amerikaanse stad.
Dat ze ooit in Europa zou gaan wonen, was eigenlijk geen verrassing. Ze had altijd al de wens om in het buitenland te leven, bij voorkeur in Europa. Alleen wist ze nog niet wanneer of hoe die droom werkelijkheid zou worden. Dat veranderde in 2023, toen ontmoete ze haar huidige vriend. Wat begon als een vriendschap groeide uit tot een lange afstandsrelatie tot ze in in november 2024 besloten om een relatie met elkaar aan te gaan, in 2025 is ze definitief naar Nederland verhuisd.
Amsterdam had haar hart al eerder veroverd. Ze brengt er veel tijd door en houdt van de stad, al woont ze inmiddels in Zoetermeer. De verhuizing voelde daardoor niet als een volledig onverwachte sprong in het diepe, maar eerder als een logische stap.
"In Bogotá word je voortdurend omringd door geluiden. Hier word ik niet meer zo overprikkeld. De routine is vrijwel hetzelfde, maar de sfeer is totaal anders."
Het leven hier bevalt haar goed. Vooral de rust en de orde waardeert ze, iets wat ze zelfs in de kleine dingen van alledag terugziet. Haar dagelijkse routine is eigenlijk nauwelijks veranderd: opstaan, douchen, ontbijten en vervolgens aan het werk. Dat deed ze in Colombia ook al. Hoewel haar dagelijkse leven er dus grotendeels hetzelfde uitziet, is er toch iets wat ze mist uit haar leven in Colombia: haar hond. Hij is namelijk in Colombia bij haar moeder gebleven en kon helaas niet met haar mee naar Nederland.

María-Paula met haar moeder in El Cocuy
El Cocuy is een bijzondere plek voor haar. Het is namelijk het dorp waar haar oma, de moeder van haar vader, werd geboren. Het dorp ligt in de indrukwekkende Cordillera de los Andes, waar je de bergen kunt beklimmen tot wel 4.800 meter hoogte. Een van de bekendste plekken in dit gebied is de Nevado del Cocuy.
Al van jongs af aan droomde ze ervan om deze berg te beklimmen en de sneeuw met eigen ogen te zien. Sneeuw is immers iets bijzonders in Colombia. Inmiddels heeft ze die droom maar liefst vier keer mogen waarmaken. Toch is er ook een keerzijde. Door klimaatverandering moet je tegenwoordig steeds hoger de berg op om de sneeuw te bereiken. Waar de bergtoppen vroeger voor een groot deel bedekt waren met een witte laag, is daar inmiddels steeds minder van over. Een bijzondere plek vol mooie herinneringen, maar tegelijkertijd ook een confronterend voorbeeld van hoe ons klimaat verandert.
El Nevado de El Cocuy
Ook de veiligheid speelt een rol. In Bogotá moest ze veel bewuster omgaan met haar spullen en erop letten dat ze niet te veel liet zien. In Nederland ervaart ze daarin meer vrijheid.
Wie Colombia kent, weet dat contact maken er vaak vanzelf gaat. Mensen zijn over het algemeen warm, gastvrij en toegankelijk. Een gesprek begint gemakkelijk en er lijken minder barrières te bestaan tussen mensen.
Toch kijkt ze ook met een kritische blik naar de cultuur waarin ze opgroeide. De sterke onderlinge betrokkenheid binnen families kan soms doorslaan. Grenzen worden niet altijd gerespecteerd en familieleden kunnen zich behoorlijk met elkaars leven bemoeien. een groot verschil met Nederland, Nederlanders zijn direct en zeggen gemakkelijker wat ze denken. Dat waardeert ze inmiddels steeds meer.
"Ik denk dat Nederlanders direct zijn met goede bedoelingen. Ze willen hun tijd niet verspillen. In Colombia vinden mensen het soms moeilijk om nee te zeggen of grenzen aan te geven. Dat kan ingewikkeld zijn, zeker voor vrouwen."
Maar hoe Nederlanders met tijd omgaan, daar kan ze nog steeds om lachen. Waar afspraken in Colombia nog weleens wat flexibeler worden geïnterpreteerd, wordt hier het liefst alles ruim van tevoren gepland. Inmiddels begrijpt ze die behoefte aan structuur steeds beter. Spontaniteit blijft leuk, maar een beetje organisatie kan geen kwaad.
Ondanks haar nieuwe leven in Nederland blijven de Colombiaanse tradities belangrijk. Vooral twee momenten in december hebben een bijzondere plek in haar hart. Zoals El Día de las Velitas, letterlijk de dag van de kleine kaarsjes. Op 7 december steken Colombianen overal kaarsjes aan, vaak voor hun huis, op straat en in de tuin. Het is een avond vol licht, waarbij mensen wensen doen en samen stilstaan bij het begin van de kerstperiode.
Tulpen voor Día de las Velitas
Een andere geliefde traditie is La Novena de Aguinaldos. Gedurende negen dagen komen familie en vrienden samen om te bidden, kerstliederen te zingen en de kerstdagen voor te bereiden. Voor sommige families gaat dat gepaard met grote feesten, muziek en veel eten en drinken.
Deze tradities viert ze ook graag in Nederland, samen met haar vriend viert ze de bijzondere decemberdagen thuis. Dit jaar hoopt ze Día de las Velitas zelfs met een groep internationale vrienden in Leiden te vieren.
Een andere belangrijke traditie, die ze niet makkelijk mee kan nemen naar Nederland, is het Carnaval de Negros y Blancos. De optocht vindt plaats in Pasto, de hoofdstad van het departement Nariño, vlak bij de grens met Ecuador. Pasto ligt hoog in de Andes en het is er behoorlijk koud, maar dat weerhoudt niemand ervan om massaal de straat op te gaan. De stad staat bekend om haar bijzondere tradities, en daar is het Carnaval de Negros y Blancos misschien wel het mooiste voorbeeld van.
"Wie Pasto bezoekt tijdens het carnaval, kan er maar beter op rekenen dat hij of zij er ook met een laagje bloem vandoor gaat."
Het carnaval viert de verbondenheid tussen zwarte en witte mensen. Op de ene dag is iedereen “zwart”, op de andere dag is iedereen “wit”. Ik weet dat dit in Europa een gevoelig onderwerp kan zijn, maar in Colombia is het heel gewoon. Het wordt met respect benaderd en gezien als een onderdeel van onze eigen geschiedenis. De traditie gaat terug tot de koloniale tijd en heeft een diepe culturele betekenis voor de regio. Het feest is ook door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed.
Daarnaast is het vooral ontzettend leuk. Mensen gooien met bloem en talkpoeder alsof er geen morgen is, en niemand wordt gespaard.

Carnaval de Negros y Blancos
Op de vraag of ze een Colombiaans gezegde kan noemen, is er één Colombiaans woord dat María-Paula bijzonder goed vindt passen bij haar landgenoten: berraquera.
Het is moeilijk letterlijk te vertalen, maar het beschrijft de kracht die je vindt wanneer je denkt dat je niet meer verder kunt. De veerkracht om ondanks moeilijke omstandigheden door te gaan, nieuwe mogelijkheden te zien en de energie te vinden om opnieuw te beginnen.
"Hoe moeilijk het leven soms ook is, Colombianen vinden altijd wel iets positiefs en de kracht om door te gaan."
Als ze aan Colombia denkt, komt ook het eten al snel ter sprake. Haar absolute favoriet is de arepa: een rond, plat broodje gemaakt van maïsmeel, dat op verschillende manieren wordt bereid en vaak rijkelijk met kaas wordt gevuld.
De Colombiaanse keuken verschilt sterk per regio. Ook het ontbijt ziet er niet overal hetzelfde uit. In Bogotá is een stevig ontbijt heel gebruikelijk. Denk aan soepen met aardappel en vlees, eieren of roerei met ui en tomaat. Een goed ontbijt is er een belangrijk onderdeel van de dag.
Lokale markt in Bogotá
Zelf kookt María-Paula niet bijzonder veel, maar wanneer ze Colombia mist, zoekt ze vooral naar arepas en typische zoetigheden. Een favoriet is snoepgoed op basis van guave. Toch vindt ze dat de smaken in Nederland vaak net anders zijn dan thuis. Daarom neemt ze, wanneer ze naar Colombia reist, het liefst allerlei lekkernijen mee terug naar Nederland.
Het zijn kleine dingen, maar juist die smaken kunnen je in één hap weer even thuisbrengen.
Wanneer ze over haar geboorteland vertelt, valt op hoeveel liefde ze ervoor voelt. Tegelijkertijd vindt ze dat Colombia buiten de landsgrenzen vaak nog steeds door een beperkt beeld wordt omschreven. Veel mensen associëren het land met onveiligheid. Anderen lijken juist te denken dat ze er als toerist alles kunnen doen zonder rekening te houden met de omgeving. Beide beelden vindt ze te eenzijdig.
"Colombia is een plek waar je je hart oplaadt, waar je opnieuw leert houden van de natuur en waar je beseft hoeveel privileges je als buitenlander hebt."
Voor wie het land beter wil leren kennen, heeft ze dan ook een duidelijke boodschap: reis met aandacht en respect. Praat met de lokale bevolking, luister naar hun verhalen, koop bij lokale ambachtslieden en neem de tijd om te begrijpen wat een plek bijzonder maakt.
Want Colombia heeft veel meer te bieden dan de bekende toeristische bestemmingen.
Als ze een paar minder bekende regio's mag aanraden, noemt ze als eerste Los Llanos Orientales. Een uitgestrekte regio met open vlaktes, een eigen cultuur en bijzondere tradities. Ook Guaviare staat hoog op haar lijstje. Deze regio was lange tijd moeilijk toegankelijk door het gewapende conflict in Colombia, maar is inmiddels een bijzondere bestemming met indrukwekkende natuur en landschappen. Daarnaast noemt ze de Pacifische kust, een gebied dat volgens haar veel meer aandacht verdient.
Cartagena
Voor iemand die voor het eerst twee weken naar Colombia reist, heeft ze een meer klassieke route in gedachten: Bogotá, Medellín, Cartagena en Parque Tayrona. Toeristische bestemmingen, zeker, maar absoluut een mooie kennismaking met de diversiteit van het land.
Toch benadrukt ze dat Colombia zo groot en veelzijdig is dat je onmogelijk alles in twee weken kunt zien. De afstanden zijn groot en reizen tussen verschillende regio's kost vaak meer tijd dan je vooraf denkt. Een reisroute zou ze daarom altijd afstemmen op de interesses en mogelijkheden van de reiziger.
Naast haar eigen leven in Nederland bouwt María-Paula aan een project dat haar Colombiaanse achtergrond op een bijzondere manier met haar nieuwe omgeving verbindt. Ze beheert een platform, Taaljer, dat ethische Spaanse lessen aanbiedt, gegeven door Colombiaanse docenten.
De kwaliteit van de lessen staat daarbij centraal. Ze ontmoet de docenten persoonlijk, leert hun lesmethodes en sterke punten kennen en helpt studenten vervolgens bij het vinden van een docent die bij hen past.
Een belangrijk uitgangspunt is dat het werk van de docenten eerlijk wordt gewaardeerd. Zij ontvangen daarom het grootste deel van de betaling.
Het project staat nog aan het begin, maar haar ambities reiken verder. Ze wil Colombiaanse vrouwen blijven ondersteunen, bijdragen aan hun financiële zelfstandigheid en tegelijkertijd mensen helpen de Spaanse taal en Latijns-Amerikaanse cultuur beter te begrijpen.
Ook de taal zelf vertelt volgens haar veel over Colombia. Het accent uit Bogotá wordt vaak als relatief neutraal beschouwd, maar de verschillen tussen de regio's zijn groot. Iedere streek heeft eigen woorden, uitdrukkingen en manieren van spreken. Dat maakt het Spaans uit Colombia bijzonder rijk en veelzijdig.
"Ik denk dat onze taal veel zegt over onze creativiteit. We hebben een enorme woordenschat, gevormd door onze geschiedenis, tradities en alles wat we om ons heen zien. En we hebben natuurlijk ook veel gevoel voor humor."
Taal leren is voor María-Paula dan ook meer dan grammatica en woordenschat. Het is een manier om een cultuur van dichtbij te leren kennen.
Parque Tayrona
Wat ze het meest mist aan Colombia? Zonder aarzeling noemt ze de natuur. De enorme diversiteit aan landschappen, de ruimte en de bijzondere plekken die het land rijk is, blijven haar trekken.
Wat ze in Nederland het meest waardeert, is juist de rust en de structuur. Het leven voelt hier overzichtelijker en minder hectisch. De Nederlandse directheid en de manier waarop mensen hun tijd organiseren zijn inmiddels ook onderdeel geworden van haar eigen leven.
Of ze ooit terug zou willen naar Colombia om er weer permanent te wonen? Die behoefte voelt ze niet. Ze zal er graag naartoe blijven reizen en er met plezier een paar weken doorbrengen, maar haar toekomst ziet ze niet meer in Colombia.
"Ik denk dat Colombia het rijkste land ter wereld is."
Dat betekent niet dat ze haar geboorteland achter zich laat. Integendeel. Via haar tradities, haar taal, haar herinneringen en haar werk blijft Colombia een belangrijk onderdeel van wie ze is.
Wanneer we haar vragen wat ze hoopt dat mensen meenemen na een bezoek aan Colombia, antwoordt ze met overtuiging: "Ik denk dat Colombia het rijkste land ter wereld is."
Niet vanwege geld of economische welvaart, maar vanwege alles wat het land te bieden heeft. De natuur, de cultuur, de mensen en de enorme verscheidenheid aan landschappen en tradities.
Colombia heeft veel meegemaakt en kent een complexe geschiedenis, maar heeft volgens haar nog zoveel moois om te delen. Juist daarom hoopt ze dat bezoekers verder kijken dan de bekende beelden en de tijd nemen om het land echt te ervaren.
Cocora Valley
Reis met een open blik. Maak contact met mensen, luister naar hun verhalen en ontdek wat er achter de bekende bestemmingen schuilgaat. Ondersteun lokale ondernemers en ambachtslieden en behandel de natuur met respect.
"Reizen niet alleen gaat over nieuwe plekken ontdekken, maar vooral over begrijpen, verbinden en waarderen."
En dat je, waar ter wereld je ook woont, altijd een stukje van thuis met je meedraagt.
Kaart van Colombia gemaakt door Entinta met María-Paula haar tips